หอศิลปฯ กทม. จัดงาน “The Octave Zero : 80 ปี บรูซ แกสตัน ท่วงทำนองแห่งฟองน้ำ” เดินหน้าเปิดพื้นที่หนุนดนตรีร่วมสมัยในพื้นที่ศิลปะของเมือง

หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC) จัดนิทรรศการ “The Octave Zero : 80 ปี บรูซ แกสตัน ท่วงทำนองแห่งฟองน้ำ” เพื่อรำลึกถึงนักดนตรีร่วมสมัยผู้มีบทบาทสำคัญต่อพัฒนาการของดนตรีไทย พร้อมเปิดพื้นที่ให้ดนตรีร่วมสมัยได้มีบทบาทมากขึ้นในพื้นที่ศิลปะของเมือง

พิธีเปิดนิทรรศการจัดขึ้นเมื่อวันที่ 5 มีนาคม ณ สตูดิโอ ชั้น 4 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร และได้รับเกียรติจาก “อาจารย์ประมวล เพ็งจันทร์” กล่าวปาฐกถาพิเศษในหัวข้อ “ตำนานคีตธรรม (บรูซ แกสตัน)” มีการบรรเลงดนตรีชุด “โหมโรงจอมสุรางค์สามชั้น” โดยวงมโหรีและชมรมดนตรีไทย โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา และปิดท้ายด้วยการแสดงดนตรีชุด “สุดถนนคอนกรีต” โดยวงแสงทิพย์ ขณะที่ “นายทิวา” (เอกรัตน์ จิตรมั่นเพียร) ร่วมอ่านบทกวีรำลึกถึงบรูซ แกสตัน

ภายในงานยังได้รับเกียรติจากบุคคลในแวดวงศิลปวัฒนธรรมและดนตรีเข้าร่วมจำนวนมาก อาทิ ชมัยภร บางคมบาง, สารภี แกสตัน, รัศมี เผ่าเหลืองทอง, สาธิต ชมเชี่ยวชาญ, Johannes Hoffeld, ดร.ตวันรัตน์ มีวงศ์อุโฆษ, โนบุฮิเดะ อิโตะ, ชื่นกมล ศรีสมโภชน์, ธีรดล แกสตัน, ดุษฎี พนมยงค์, วิทยา ตุมรสุนทร และ Guy Scandrel เข้าร่วมงยานและบันทึกภาพร่วมกัน

นายฉัตรวิชัย พรหมทัตตเวที รองประธานคณะกรรมการมูลนิธิหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร กล่าวว่า การจัดนิทรรศการครั้งนี้มีความหมายมากกว่าการจัดแสดงผลงานของศิลปินคนหนึ่ง หากเป็นความตั้งใจของ BACC ที่จะพัฒนาให้หอศิลป์เป็นพื้นที่สำคัญสำหรับ ดนตรีร่วมสมัย (Contemporary Music) โดยแนวคิดดังกล่าวนี้ยังได้รับการสนับสนุนจากกรุงเทพมหานคร ซึ่งได้จัดสรรงบประมาณเพื่อผลักดันให้เกิด แพลตฟอร์มดนตรีร่วมสมัย อย่างจริงจัง และนิทรรศการครั้งนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นของ Contemporary Music Platform ที่ BACC ตั้งใจจะจัดขึ้นอย่างต่อเนื่องปีละประมาณสามครั้งอีกด้วย

“หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานครตั้งใจจะทำให้ที่นี่เป็นพื้นที่สำหรับดนตรีร่วมสมัยโดยเฉพาะ เพื่อเปิดโอกาสให้คีตกวี นักแต่งเพลง และนักดนตรีรุ่นใหม่ได้มีเวทีนำเสนอผลงาน และได้พบปะสร้างเครือข่ายทางดนตรีร่วมกัน และงานในครั้งแรกนี้เป็นการรำลึกถึง ผู้ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการเชื่อมโยงดนตรีไทยดั้งเดิมกับแนวคิดดนตรีร่วมสมัย โดยจุดเด่นของบรูซ แกสตัน คือการนำองค์ประกอบของดนตรีไทยเดิมมาต่อยอดและตีความใหม่ให้เกิดเป็นมิติทางเสียงแบบร่วมสมัย แนวคิดนี้ทำให้ดนตรีไทยสามารถดำเนินต่อไปได้ พร้อมกับเปิดรับการทดลองสร้างสรรค์ในรูปแบบใหม่ ๆ ซึ่งได้สร้างอิทธิพลอย่างกว้างขวางต่อวงการดนตรีไทย และก่อให้เกิดเครือข่ายของศิลปินและลูกศิษย์หลายรุ่นที่ยังคงสืบทอดและพัฒนางานดนตรีในแนวทางนี้อย่างต่อเนื่อง” นายฉัตรวิชัยกล่าวย้ำ

ด้าน อาจารย์อานันท์ นาคคง ศิลปินศิลปาธร ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาเนื้อหาและโปรแกรมกิจกรรมของนิทรรศการ กล่าวว่าการจัดงานครั้งนี้ตั้งใจรวบรวมความทรงจำเกี่ยวกับบรูซ แกสตัน จากผู้คนหลากหลายวงการ แม้ว่าหลายคนจะรู้จักบรูซ แกสตัน ในฐานะนักดนตรีร่วมสมัยชาวต่างชาติ แต่แท้จริงแล้วเขามีความผูกพันอย่างลึกซึ้งกับรากเหง้าของดนตรีไทยและดนตรีพื้นบ้านในภูมิภาค โดยงานบันทึกเสียงของบรูซกว่า 70 เปอร์เซ็นต์เกี่ยวข้องกับดนตรีดั้งเดิม ไม่ว่าจะเป็นดนตรีพื้นบ้านภาคเหนือ ภาคอีสาน หรือดนตรีของประเทศเพื่อนบ้านในภูมิภาคอุษาคเนย์ ซึ่งเขามองว่าเป็นวัฒนธรรมร่วมของผู้คนในภูมิภาคนี้ และหนึ่งในผลงานสำคัญที่ถูกกล่าวถึงในนิทรรศการคือบทประพันธ์ “ชเวดากอง” ซึ่งสะท้อนความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมและศรัทธาทางพุทธศาสนาระหว่างผู้คนในภูมิภาค รวมถึงเรื่องราวของวงดนตรี “ฟองน้ำ” ที่ก่อตั้งขึ้นจากความร่วมมือระหว่าง ครูบุญยงค์ เกตุคง และบรูซ แกสตัน

“เราพยายามรวบรวมเรื่องราวเกี่ยวกับบรูซ แกสตัน จากผู้คนหลายกลุ่ม ไม่ว่าจะเป็นนักดนตรี นักวรรณศิลป์ คนทำละคร ภาพยนตร์ นักสื่อสารร่วมสมัย ไปจนถึงนักกิจกรรมทางสังคม เพื่อให้เห็นว่าเขามีอิทธิพลต่อสังคมไทยในหลายมิติ นิทรรศการยังได้นำเสนอเอกสารต้นฉบับ โน้ตเพลงลายมือ และบันทึกความคิดของบรูซ แกสตัน ซึ่งสะท้อนกระบวนการสร้างสรรค์ผลงานของเขาอย่างละเอียด เช่น ผลงาน “เจ้าพระยาคอนแชร์โต” ที่เขาพัฒนาความคิดและบันทึกไว้อย่างต่อเนื่องยาวนานถึง 12 ปี ก่อนจะมอบต้นฉบับให้เป็นสมบัติของหอสมุดดนตรีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9

นิทรรศการครั้งนี้ไม่เพียงเป็นการรำลึกถึงศิลปินผู้มีความสำคัญ หากยังเป็นพื้นที่สนทนาระหว่างคนรุ่นต่าง ๆ เพื่อสำรวจว่า ดนตรีร่วมสมัยในอนาคตจะเดินต่อไปอย่างไร โดยไม่จำเป็นต้องเดินตามรอยเดิม หากแต่สามารถต่อยอดจากมรดกทางความคิดที่บรูซ แกสตันได้ฝากไว้ให้กับสังคมไทย” อาจารย์อานันท์กล่าวย้ำ

นิทรรศการ “The Octave Zero : 80 ปี บรูซ แกสตัน ท่วงทำนองแห่งฟองน้ำ” จัดโดยหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร ร่วมกับสถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา และวงดนตรีฟองน้ำ โดยมีสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย กระทรวงวัฒนธรรม, Goethe-Institut Thailand, บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน), บริษัท คาราบาวกรุ๊ป จำกัด (มหาชน) และโรงเบียร์เยอรมันตะวันแดง เป็นองค์กรผู้ร่วมจัดงาน

ทั้งนี้นอกจากนิทรรศการแล้ว ภายในงานยังมีกิจกรรมเสวนา เวิร์กช็อป และการแสดงดนตรีจากศิลปินหลายรุ่น เพื่อเปิดพื้นที่ให้ผู้ชมได้สัมผัสแนวคิดและกระบวนการสร้างสรรค์ของดนตรีร่วมสมัยอย่างใกล้ชิด ผู้สนใจสามารถเข้าชมนิทรรศการได้ตั้งแต่วันนี้ถึง 15 มีนาคม 2569 เวลา 10.00–20.00 น. ณ สตูดิโอ ชั้น 4 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร