เทศบาลเมืองน่าน ผนึกภาคีเครือข่าย ขับเคลื่อน “งานศพปลอดเหล้า จัดเลี้ยงเท่าที่จำเป็น”
เทศบาลเมืองน่าน ผนึกเครือข่ายงดเหล้า-สสส. และ 9 ภาคี ขับเคลื่อน “งานศพปลอดเหล้า จัดเลี้ยงเท่าที่จำเป็น” ครอบคลุม 33 ชุมชน สร้างระบบนิเวศสุขภาวะ ลดเสี่ยง NCDs
เทศบาลเมืองน่าน ร่วมกับโรงพยาบาลน่าน หน่วยจัดการขับเคลื่อนสุขภาวะจังหวัดน่าน (Node น่าน) สำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า และภาคีเครือข่ายชุมชน เดินหน้าสานต่อข้อตกลงการจัดงานศพที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2559 พร้อมทบทวนและปรับปรุงมาตรการให้สอดคล้องกับสถานการณ์สุขภาพในปัจจุบัน มุ่งลดปัจจัยเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ลดค่าใช้จ่ายของเจ้าภาพ และสร้างวัฒนธรรมการจัดงานศพที่เรียบง่ายและเอื้อต่อสุขภาวะ โดยจัดเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและร่วมลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ฉบับปรับปรุง ณ เทศบาลเมืองน่าน อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน
นายสุรพล เธียรสูตร นายกเทศมนตรีเมืองน่าน กล่าวว่า เทศบาลเมืองน่านได้ขับเคลื่อนข้อตกลงการจัดงานศพมาอย่างต่อเนื่องตลอด 10 ปี ซึ่งเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยส่งเสริมวัฒนธรรมการจัดงานอย่างเรียบง่าย ลดภาระค่าใช้จ่ายของครอบครัวผู้สูญเสีย และสร้างความตระหนักด้านสุขภาพให้กับคนในชุมชน อย่างไรก็ตาม ยังจำเป็นต้องสื่อสารและสร้างความเข้าใจแก่ประชาชนอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการงดจัดเลี้ยงอาหารว่างและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งไม่ได้เป็นการลดทอนคุณค่าหรือความหมายของประเพณี แต่เป็นการแสดงความห่วงใยและช่วยแบ่งเบาภาระเจ้าภาพ ควบคู่กับการลดปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพ จึงมุ่งสานต่อและยกระดับข้อตกลงดังกล่าวให้เป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนเทศบาลเมืองน่านสู่เมืองสุขภาวะและเมืองแห่งคนอายุยืน โดยอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนและการมีส่วนร่วมของประชาชนเป็นสำคัญ
แพทย์หญิงวาลิกา รัตนจันทร์ รองผู้อำนวยการฝ่ายปฐมภูมิ โรงพยาบาลน่าน กล่าวว่า สถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพ ทั้งการบริโภคอาหารหวาน มัน เค็ม การสูบบุหรี่ และการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะการบริโภคอาหารรสเค็มที่เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูงและโรคหัวใจและหลอดเลือด จึงควรใช้โอกาสนี้ปรับรูปแบบอาหารและเครื่องดื่มในงานศพและงานบุญให้เหมาะสม เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีสุขภาพดีและลดปัจจัยเสี่ยงของประชาชนในระยะยาว
ด้าน นายธีร์ธรรม วุฑฒิวัตรชัยแก้ว ผู้จัดการสำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้าจังหวัดน่าน กล่าวว่า สำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้าจังหวัดน่านมีความยินดีและพร้อมสนับสนุนการขับเคลื่อนข้อตกลงดังกล่าว โดยมุ่งส่งเสริมการลด ละ เลิกการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อปัญหาสุขภาพและโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ผ่านการพัฒนาเครือข่ายผู้สื่อสาร การใช้สื่อสังคมออนไลน์ การจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้และถอดบทเรียนจากการดำเนินงาน ตลอดจนสนับสนุนสื่อประชาสัมพันธ์ในชุมชน เพื่อสร้างความเข้าใจ กระตุ้นการมีส่วนร่วม และขยายการรับรู้สู่ประชาชนในวงกว้าง อันจะนำไปสู่การปรับเปลี่ยนค่านิยมและสร้างวัฒนธรรมการจัดงานที่เอื้อต่อสุขภาวะอย่างยั่งยืน
ขณะที่ ผศ.ดร.มาโนชญ์ ชายครอง หัวหน้าหน่วยจัดการขับเคลื่อนสุขภาวะจังหวัดน่าน (Node น่าน) กล่าวว่า การขับเคลื่อนข้อตกลงงานศพให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม จำเป็นต้องอาศัยพลังการมีส่วนร่วมของชุมชนและภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน ควบคู่กับการพัฒนาเครื่องมือจัดเก็บข้อมูล การติดตามประเมินผล และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากการปฏิบัติจริง เพื่อให้ชุมชนสามารถนำข้อมูลและบทเรียนมาปรับใช้ พัฒนามาตรการให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ และสร้างการเปลี่ยนแปลงด้านสุขภาวะได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน
นอกจากนี้ เวทีเสวนาผู้แทนเทศบาลเมืองน่าน ชมรมหัวหน้าบ้าน ชมรม อสม. กลุ่มสตรี และชมรมผู้สูงอายุ ได้ร่วมสะท้อนบทเรียนจากการดำเนินงานที่ผ่านมา โดยพบความท้าทายสำคัญทั้งด้านค่านิยมการจัดเลี้ยง ความคาดหวังของผู้ร่วมงาน และการสื่อสารที่ยังไม่ทั่วถึง พร้อมเสนอให้ผู้นำชุมชน อสม. กลุ่มสตรี ผู้สูงอายุ และวัด เข้ามามีบทบาทในการสร้างความเข้าใจและให้กำลังใจเจ้าภาพ เพื่อให้การปฏิบัติตามข้อตกลงเกิดจากความสมัครใจและความร่วมมือของคนในชุมชน
สำหรับข้อตกลงงานศพฉบับปรับปรุง ประกอบด้วย 5 มาตรการสำคัญ ได้แก่ 1. งดเลี้ยงอาหารว่างหลังสวดพระอภิธรรม โดยจัดเฉพาะน้ำดื่มสะอาด 2. ลดการปรุงอาหารรสเค็มสำหรับผู้มาร่วมงาน 3. งดนำอาหารประเภทเนื้อสัตว์สุก ๆ ดิบ ๆ ขึ้นโต๊ะเลี้ยงแขก 4. งดสูบบุหรี่และดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ภายในงาน และ 5. งดใช้กล่องโฟมเป็นภาชนะบรรจุอาหาร
ภายหลังการลงนาม ภาคีเครือข่ายจะร่วมกันประชาสัมพันธ์ข้อตกลงผ่านผู้นำชุมชนและ อสม. พร้อมติดตั้งป้ายขอความร่วมมือในสถานที่จัดงาน และจัดเก็บข้อมูลผลการดำเนินงานใน 33 ชุมชน โดยกำหนดรวบรวมข้อมูลในเดือนกุมภาพันธ์และสิงหาคม 2570 และจัดเวทีคืนข้อมูลและทบทวนบทเรียนในเดือนมีนาคมและกันยายน 2570 เพื่อประเมินผลและพัฒนาการดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
การสานต่อข้อตกลงงานศพในครั้งนี้ จึงไม่ใช่เพียงการปรับรูปแบบการจัดงานให้เรียบง่าย แต่เป็นการใช้พลังความร่วมมือของท้องถิ่นและชุมชนสร้างบรรทัดฐานทางสังคมที่เอื้อต่อสุขภาพ ช่วยแบ่งเบาภาระครอบครัวผู้สูญเสีย และร่วมขับเคลื่อนเมืองน่านสู่สังคมสุขภาวะที่คนทุกวัยมีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน.
