การผ่าตัดต่อมไทมัสแผลเล็ก : ก้าวใหม่ของการรักษาเนื้องอกต่อมไทมัส
ต่อมไทมัส (Thymus) เป็นอวัยวะเล็ก ๆ ที่อยู่ตรงกลางทรวงอกทางด้านหลังของกระดูกอก ทำหน้าที่สำคัญในวัยเด็กและวัยรุ่น คือช่วยสร้างเม็ดเลือดขาวชนิด T-lymphocyte ซึ่งเกี่ยวข้องกับภูมิคุ้มกันของร่างกาย พอเราโตขึ้นต่อมไทมัสจะค่อย ๆ เล็กลงและทำงานน้อยลง แต่ในบางคนอาจเกิดความผิดปกติจนกลายเป็นก้อนเนื้องอกต่อมไทมัส (Thymoma) โดยอาจทำให้เกิดอาการได้หลายแบบ เช่น มีอาการหายใจลำบาก ไอเรื้อรัง แน่นหน้าอกหรือมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง แขนขาไม่มีแรง (โดยเฉพาะหากมีโรค Myasthenia Gravis ร่วมด้วย)หรือบางรายตรวจพบโดยบังเอิญจากการเอกซเรย์หรือ CT Scan การรักษาหลักคือการนำเอาต่อมไทมัสออก(Thymectomy) โดยการผ่าตัดนำก้อนออก เพื่อป้องกันการลุกลาม ลดอาการและเพิ่มโอกาสหายขาดในผู้ป่วยที่มีโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงร่วมอยู่ด้วย การผ่าตัดเอาต่อมไทมัสออกยังช่วยให้อาการดีขึ้นได้
จากการผ่าตัดเปิดอกสู่ “แผลเล็ก” นั้น รศ.นพ.ศิระ เลาหทัย ศัลยแพทย์ทรวงอกจากศูนย์ผ่าตัดส่องกล้อง โรงพยาบาลวชิรพยาบาลกล่าวว่า เดิมทีการผ่าตัดต่อมไทมัสต้องอาศัยการเปิดช่องอกกลาง(Median sternotomy) ซึ่งต้องมีการตัดบริเวณกระดูกหน้าอกออก เพื่อให้ศัลยแพทย์ได้มองเห็นและนำก้อนออกได้หมด แม้จะมีประสิทธิภาพดี แต่ก็ทำให้ผู้ป่วยเจ็บแผลมาก ฟื้นตัวช้าและมีแผลผ่าตัดที่เห็นชัด ปัจจุบันมีการพัฒนาเทคนิคการผ่าตัดที่ลดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อ แต่ยังคงความปลอดภัยและได้ผลการรักษาใกล้เคียงเดิม
การผ่าตัดผ่านกล้องแบบจุดเดียว (UVATS: Uniportal Video-Assisted Thoracoscopic Surgery) ศัลยแพทย์จะใช้แผลเพียงรูเดียวเล็ก ๆ ผ่านเข้าบริเวณช่องซี่โครงเพื่อทำให้เจ็บน้อยลง ข้อดีของการผ่าตัดแบบนี้แผลเป็นจะเล็กมากมีความสวยงาม ฟื้นตัวเร็ว, ลดความเจ็บปวดหลังผ่าตัด, ลดโอกาสภาวะติดเชื้อและภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วย, ใช้ระยะเวลานอนที่โรงพยาบาลสั้นลง และสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้เร็วขึ้น
ในด้านความปลอดภัยและประสิทธิผลนั้น จากงานวิจัยในปัจจุบันแสดงให้เห็นว่าผลของการรักษาของการผ่าตัดแผลเล็กนั้น ไม่ด้อยไปกว่าการผ่าตัดแบบเปิดอก (แบบดั้งเดิม) ทั้งในด้านของอัตราการนำก้อนออกหมดและการควบคุมโรคในระยะยาว โดยเฉพาะเมื่อทำในโรงพยาบาลที่มีทีมศัลยแพทย์ทรวงอกที่มีประสบการณ์สูง ผู้ป่วยที่เหมาะกับการผ่าตัดแผลเล็ก ได้แก่ ผู้ที่มีก้อนต่อมไทมัสขนาดไม่ใหญ่มากนัก, ไม่มีการลุกลามไปยังกระดูกอกหรือหลอดเลือดใหญ่และผู้ที่ต้องการฟื้นตัวเร็ว ลดความเจ็บปวดและแผลสวยงาม อย่างไรก็ตามการเลือกวิธีผ่าตัดควรพิจารณาเป็นรายบุคคล โดยศัลยแพทย์จะเป็นผู้ประเมินจากขนาดก้อน ตำแหน่งและสุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย
การผ่าตัดต่อมไทมัสแผลเล็ก ถือเป็นก้าวใหม่ของการรักษาเนื้องอกต่อมไทมัส ที่มุ่งเน้นทั้งความปลอดภัยประสิทธิภาพและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย และเป็นอีกหนึ่งพัฒนาการสำคัญที่ช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาที่มีประสิทธิผลสูง แต่ฟื้นตัวได้เร็วและเจ็บปวดน้อยลง ติดตามข่าวสารของ รศ.นพ.ศิระ เลาหทัย (ศัลยแพทย์ทรวงอก)ได้ที่เฟซบุ๊ก : ผ่าตัดปอดโดยรศ.นพ.ศิระ เลาหทัย หรือ Youtube : ผ่าตัดปอด หรือ Lineid:@lungsurgeryth หรือเว็บไซต์ https://www.siradoctorlung.comได้ทุกช่องทาง
