ไทยพร้อม! เปิดเวที IOAA-jr2026 ต้อนรับเยาวชนอัจฉริยะด้านดาราศาสตร์จาก 25 ประเทศทั่วโลกสู่ “อุบลราชธานี”
ไทยประกาศความพร้อมเป็นเจ้าภาพการแข่งขันดาราศาสตร์และฟิสิกส์ดาราศาสตร์โอลิมปิกระหว่างประเทศ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ครั้งที่ 5 (IOAA-jr2026) พร้อมเปิดบ้านต้อนรับเยาวชนจาก 25 ประเทศทั่วโลก สัมผัสวิทยาศาสตร์และอัตลักษณ์ซอฟต์พาวเวอร์แดนอีสาน ระหว่างวันที่ 1–8 พฤศจิกายน 69 นี้ ณ จังหวัดอุบลราชธานี
24 กันยายน 2569 : ประเทศไทยประกาศความพร้อมในการเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันดาราศาสตร์และฟิสิกส์ดาราศาสตร์โอลิมปิกระหว่างประเทศ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ครั้งที่ 5 หรือ IOAA-jr2026ระหว่างวันที่ 1–8 พฤศจิกายน 2569 จังหวัดอุบลราชธานี โดยมูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษา ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ (มูลนิธิ สอวน.) ร่วมกับมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีและจังหวัดอุบลราชธานี เป็นเจ้าภาพหลัก พร้อมด้วยหน่วยงานภาคีที่เกี่ยวข้อง การแข่งขันครั้งนี้นับเป็นเวทีวิชาการระดับนานาชาติที่เปิดโอกาสให้เยาวชนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นจากหลายประเทศได้แสดงศักยภาพด้านดาราศาสตร์และฟิสิกส์ดาราศาสตร์ แลกเปลี่ยนความรู้ และสร้างมิตรภาพผ่านเครือข่ายเยาวชนวิทยาศาสตร์จาก 25 ประเทศทั่วโลก
นางสาวพลอย ธนิกุล ที่ปรึกษารัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวว่า การที่ประเทศไทยได้รับเกียรติเป็นเจ้าภาพ IOAA-jr2026 เป็นโอกาสสำคัญในการแสดงศักยภาพด้านการศึกษาวิทยาศาสตร์ของประเทศ และเป็นเวทีที่ช่วยจุดประกายความสนใจด้านวิทยาศาสตร์และดาราศาสตร์ให้แก่เยาวชนกระทรวงศึกษาธิการมุ่งหวังให้การแข่งขันครั้งนี้เป็นมากกว่าการวัดความรู้ แต่เป็นพื้นที่ให้เยาวชนได้พัฒนาทักษะการคิด วิเคราะห์ แก้ปัญหา และเรียนรู้ร่วมกับเพื่อนเยาวชนจากนานาประเทศ เพื่อนำประสบการณ์ไปต่อยอดสู่การพัฒนาตนเองและประเทศในอนาคต
ด้านศาสตราจารย์กิตติคุณ นายแพทย์จรัส สุวรรณเวลา รองประธานมูลนิธิ สอวน. กล่าวว่า IOAA-jr2026 ถือเป็นกิจกรรมสำคัญที่จัดขึ้นเพื่อร่วมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี องค์ประธานมูลนิธิ สอวน. เนื่องในวโรกาสที่จะทรงเจริญพระชนมายุครบ 72 พรรษา ในวันที่ 2 เมษายน 2570 พระองค์ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณในการส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพด้านวิทยาศาสตร์ของเยาวชนไทยมาอย่างต่อเนื่อง ขณะที่เวที IOAA-jr มีบทบาทสำคัญในการสร้างแรงบันดาลใจให้เยาวชนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ซึ่งเป็นช่วงวัยสำคัญของการเรียนรู้และค้นหาความสนใจด้านวิทยาศาสตร์
ทั้งนี้ มูลนิธิ สอวน. เป็นเจ้าภาพหลักร่วมกับมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีและจังหวัดอุบลราชธานี โดยมีหน่วยงานเจ้าภาพร่วม ได้แก่ กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NARIT สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) โดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีกำหนดเสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรดาวเป็นการส่วนพระองค์ในวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 และทรงเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดการแข่งขันฯ ในวันที่ 2 พฤศจิกายน 2569
รองศาสตราจารย์บุญรักษา สุนทรธรรม ประธานสาขาดาราศาสตร์ มูลนิธิ สอวน. กล่าวถึงความเป็นมาของการแข่งขันว่า ประเทศไทยมีประสบการณ์ในการจัดกิจกรรมโอลิมปิกดาราศาสตร์มาอย่างต่อเนื่อง โดยเริ่มจากการเป็นเจ้าภาพการแข่งขัน IOAA ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายครั้งแรกในปี 2550 ณ จังหวัดเชียงใหม่ สำหรับระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ประเทศไทยเคยส่งนักเรียนเข้าร่วมการแข่งขันดาราศาสตร์ระดับนานาชาติอย่างต่อเนื่อง ก่อนที่คณะกรรมการนานาชาติจะริเริ่มการแข่งขัน IOAA-jr ขึ้นเป็นครั้งแรกที่ประเทศโรมาเนียในปี 2565 และในปี 2569 ประเทศไทยได้รับความไว้วางใจให้เป็นเจ้าภาพ สะท้อนถึงประสบการณ์และความพร้อมของไทยในการจัดการแข่งขันโอลิมปิกวิชาการระดับนานาชาติ
ด้านการเตรียมความพร้อม รองศาสตราจารย์บุญรักษา สุนทรธรรม กล่าวว่า ประเทศไทยได้เตรียมการด้านวิชาการตามมาตรฐานสากล ทั้งการสอบภาคทฤษฎี ซึ่งเน้นทักษะการคิดวิเคราะห์ การแก้โจทย์ปัญหา และการประยุกต์ใช้ความรู้ด้านฟิสิกส์และดาราศาสตร์ รวมถึงการสอบภาคสังเกตการณ์ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของการแข่งขันโดย NARIT สนับสนุนด้านอุปกรณ์ กล้องโทรทรรศน์ การจัดเตรียมพื้นที่สอบ และบุคลากรผู้เชี่ยวชาญ พร้อมวางแผนรองรับกรณีสภาพอากาศไม่เอื้ออำนวยด้วยระบบท้องฟ้าจำลอง เพื่อให้การแข่งขันดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นธรรม
ขณะที่ รองศาสตราจารย์ ดร.ชุตินันท์ ประสิทธิ์ภูริปรีชา อธิการบดีมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี กล่าวว่า จังหวัดอุบลราชธานีและมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ได้เตรียมความพร้อมในทุกด้าน ทั้งสถานที่จัดการแข่งขัน ที่พัก ระบบคมนาคม การอำนวยความสะดวก และมาตรการรักษาความปลอดภัย โดยประสานความร่วมมือกับ หน่วยงานด้านความมั่นคง สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดและโรงพยาบาลในพื้นที่ เพื่อดูแลผู้เข้าร่วมการแข่งขันตลอดการจัดงาน
ด้าน ศาสตราจารย์ ดร.ศิริพร จึงสุทธิวงษ์ คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และประธานคณะกรรมการดำเนินงาน กล่าวว่า นอกจากการแข่งขันด้านวิชาการแล้ว มหาวิทยาลัยยังเตรียมนิทรรศการพระราชกรณียกิจด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และผลงานของมูลนิธิ สอวน. เพื่อให้ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้และเห็นพัฒนาการด้านวิทยาศาสตร์ของไทยพร้อมกันนี้ ยังมีกิจกรรมด้านวัฒนธรรมและการทัศนศึกษา เพื่อให้เยาวชนจากนานาประเทศได้สัมผัสอัตลักษณ์ของจังหวัดอุบลราชธานีและภูมิภาคอีสาน อาทิ การเยี่ยมชมอุทยานแห่งชาติผาแต้มและภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์ การเรียนรู้การทำเทียนพรรษา การแต่งกายด้วยชุดไทย และการเรียนรู้วัฒนธรรมอาหารไทย
“เราหวังว่าเยาวชนที่เข้าร่วม IOAA-jr2026 จะได้รับมากกว่าเหรียญรางวัล แต่จะได้ทั้งความรู้ ประสบการณ์ มิตรภาพ และความเข้าใจในความหลากหลายทางวัฒนธรรมกลับไป พร้อมเป็นแรงบันดาลใจในการเติบโตเป็นกำลังสำคัญของวงการวิทยาศาสตร์ในอนาคตการจัดการแข่งขัน IOAA-jr2026 จึงไม่เพียงเป็นเวทีประชันความสามารถด้านดาราศาสตร์ของเยาวชนจากทั่วโลก แต่ยังเป็นโอกาสสำคัญในการยกระดับเครือข่ายวิทยาศาสตร์ของไทย สร้างความร่วมมือระหว่างประเทศ และเผยแพร่ศักยภาพด้านวิชาการ วัฒนธรรม และอัตลักษณ์ของจังหวัดอุบลราชธานีสู่สายตานานาชาติ” ศาสตราจารย์ ดร.ศิริพร กล่าวย้ำ
