“ยศชนัน” ส่งมอบ 7 นวัตกรรมรับมือภัยน้ำ
“ยศชนัน” ส่งมอบ 7 นวัตกรรมรับมือภัยน้ำ พร้อมรับมือ บรรเทา ฟื้นฟูสถานการณ์ภัยพิบัติอย่างเป็นระบบ วช.สนับสนุนการวิจัยและนวัตกรรม
วันที่ 7 ตุลาคม 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธานในงานแถลงข่าวและส่งมอบนวัตกรรม “รับมือภัยน้ำ ด้วยวิจัยและนวัตกรรม : รู้ทัน บรรเทา เยียวยา ฟื้นฟู” จัดโดยสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ(วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมกับ หน่วยงานภาคีเครือข่ายวิจัย พร้อมกันนี้ นายดนุพร ปุณณกันต์ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวง อว. ร่วมในกิจกรรม โดยมี ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวรายงานการใช้ประโยชน์จากผลงานวิจัยเพื่อรับมือภัยน้ำ และนักประดิษฐ์ นักวิจัย และกลุ่มผู้ใช้ประโยชน์ เข้าร่วมพิธี ณ ศูนย์ส่งเสริมการวิจัยเพื่อมรดกทางวัฒนธรรม อาคาร วช.8
ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ กล่าวว่า เมื่อมีสถานการณ์ภัยพิบัติเกิดขึ้น งานวิจัยและนวัตกรรม จะเป็นอีกกลไกสำคัญ ที่จะสามารถแสดงให้เห็นการนำไปใช้ประโยชน์ การตอบโจทย์ความต้องการและแก้ไขปัญหาของประชาชน ซึ่งเป็นความท้าทายที่จำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการข้อมูล เทคโนโลยี และองค์ความรู้จากงานวิจัย เพื่อช่วยยกระดับศักยภาพของไทย ในแต่ละด้านในการเตรียมความพร้อม รับมือ และลดผลกระทบจากภัยพิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้ง สามารถนำไปใช้ในการช่วยเหลือประชาชน การฟื้นฟูพื้นที่ และการดูแลคุณภาพชีวิตภายหลังสถานการณ์คลี่คลาย เพื่อให้ประชาชนสามารถกลับคืนสู่ภาวะปกติได้โดยเร็ว
ทั้งนี้ สิ่งสำคัญในการร่วมกันผลักดันผลงานวิจัยและนวัตกรรมจากห้องปฏิบัติการไปสู่การใช้งานจริง และขยายผลไปยังพื้นที่ที่มีความต้องการอย่างเหมาะสม การนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมไปทดลองใช้ในพื้นที่จริง จะช่วยให้นักวิจัยสามารถเรียนรู้จากปัญหาและข้อจำกัดที่เกิดขึ้น เพิ่มความเชื่อมั่น เพื่อนำงานวิจัยและนวัตกรรม มาเพิ่มประสิทธิภาพให้ตอบโจทย์ ช่วยเหลือและแก้ไขปัญหาให้มีคุณภาพยิ่งขึ้น
“วันนี้จึงถือเป็นหมุดหมายสำคัญในการเตรียมความพร้อมและเชื่อมโยงการทำงานระหว่างหน่วยงาน นักวิจัย และภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อผลักดันนวัตกรรมไทยไปสู่การใช้งานจริงในพื้นที่ โดยเฉพาะการรับมือกับภัยธรรมชาติที่จำเป็นต้องใช้ข้อมูลอย่างเป็นระบบและบูรณาการ เพื่อให้สามารถประเมินสถานการณ์ วางแผนการช่วยเหลือ และสร้างความมั่นใจให้แก่ประชาชนได้อย่างทันท่วงที ขณะเดียวกัน การบรรเทาผลกระทบ การเยียวยา และการฟื้นฟูภายหลังเกิดภัย ก็เป็นอีกหนึ่งภารกิจสำคัญ” รมว.อว. กล่าว
ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า วช. ภายใต้ อว. ในฐานะหน่วยงานบริหารจัดการทุนวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ พร้อมนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมที่เกี่ยวข้องกับการรับมือภัยพิบัติมาส่งมอบ โดยมีแนวคิดในการรับมือคือ “รู้ทัน บรรเทา เยียวยา ฟื้นฟู” ซึ่งครอบคลุมการจัดการภัยพิบัติในแต่ละระยะ ตั้งแต่ก่อนเกิดภัย ระหว่างเกิดภัย และภายหลังสถานการณ์คลี่คลาย โดยมีนวัตกรรมที่ทำหน้าที่เป็นเครื่องมือเฝ้าระวังและประเมินความเสี่ยง ช่วยสำรวจ สนับสนุนและดูแลประชาชนทุกกลุ่มในภาวะฉุกเฉิน ตลอดจนดูแลพื้นที่และสิ่งแวดล้อมหลังสถานการณ์คลี่คลาย ซึ่งจะสะท้อนการประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์ วิจัย และเทคโนโลยีในการดูแลคุณภาพชีวิตของประชาชนได้อย่างแท้จริง
สำหรับการส่งมอบนวัตกรรมรับมือภัยน้ำภายใต้การสนับสนุนทุนวิจัยจาก วช. ได้รับเกียรติจาก ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ ส่งมอบให้แก่กลุ่มผู้ใช้งาน หน่วยงานในพื้นที่ รวมถึงผู้ที่เกี่ยวข้อง เพื่อสนับสนุนการรับมือภัยพิบัติอย่างครอบคลุมและเหมาะสมในแต่ละพื้นที่ จำนวน 7 นวัตกรรม ประกอบด้วย
1) นวัตกรรมสีเขียวจากขยะพลาสติกเพื่อฟื้นฟูพื้นที่โรงเรียนประสบอุทกภัยในกรุงเทพมหานคร มอบให้กับ มูลนิธิศูนย์พัฒนาเด็กคลองจั่น จำนวน 38 ชุด
2) AGENT 29 คอปเปอร์นาโนรูปเข็ม นวัตกรรมป้องกันจุลชีพหลังภัยพิบัติน้ำท่วม มอบให้กับ สถาบันอาชีวศึกษาและชุมชน 33 แห่ง จำนวน 700 แกลลอน
3) นวัตกรรม CLEAR SOIL ผลิตภัณฑ์สำหรับย่อยสลายโลหะหนักเพื่อฟื้นฟูสภาพดิน มอบให้กับ เครือข่ายเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชน 10 แห่ง จำนวน 1,000 ขวด
4) นวัตกรรมออกซิเจนกระป๋องสำหรับพกพา มอบให้กับ เทศบาลเมืองปทุมธานีและศูนย์บริการสาธารณสุข 24 บางเขน จำนวน 250 กระป๋อง
5) นวัตกรรมแพลตฟอร์มอัจฉริยะ Flood Eye และเครือข่ายเซนเซอร์ Flood Boy เพื่อการเฝ้าระวังและประเมินความเสี่ยงอุทกภัยเชิงพื้นที่ มอบให้กับชุมชน 10 แห่ง ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดสมุทรสาคร และจังหวัดนนทบุรี
6) ระบบอากาศยานไร้คนขับเพื่อการสำรวจและสนับสนุนการจัดการภัยพิบัติอุทกภัย มอบให้กับ สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
7) นวัตกรรมชุดยังชีพสำหรับแมวในภาวะน้ำท่วม (Gatti Bag & Gatti Box) มอบให้กับ คณะสัตวแพทย์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จำนวน 10 ชุด
ภายในงานยังมีการเสวนาเรื่อง “RE:THINK RE:BUILD RE:LIVE คิดใหม่ ฟื้นใหม่ กลับมาใช้ชีวิตอย่างมั่นคง” เผยแพร่ผลงานวิจัยและนวัตกรรมเด่นที่ได้รับการสนับสนุนจาก วช. ในการเฝ้าระวัง ช่วยเหลือ และฟื้นฟูผู้ประสบภัย ดังนี้ “รู้ทันก่อนภัยมา Flood Eye & Flood Boy : นวัตกรรมเฝ้าระวังและประเมินความเสี่ยงอุทกภัยเชิงพื้นที่” โดย ผศ.ณัฐพล รังสฤษฎ์วรการ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง และ ศ.ปฏิบัติ ดร.เศรษฐ์ สัมภัตตะกุล มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, “ฟื้นพลังในภาวะวิกฤตนวัตกรรมออกซิเจนกระป๋อง : อากาศแห่งความหวังเพื่อผู้ประสบภัย” โดย รศ.ดร.อนรรฆ ขันธะชวนะ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และ “เทคโนโลยีเพื่อชีวิตโดรนอัจฉริยะ : บินฝ่าวิกฤต ช่วยเหลือผู้ประสบภัยอย่างทันท่วงที” โดย นายพิศิษฐ์ มิตรเกื้อกูล สมาคมกีฬาเครื่องบินจำลองและวิทยุบังคับ
พร้อมด้วย การเสวนาเรื่อง “RE:BUILD ฟื้นใหม่ ด้วยวิจัยและนวัตกรรม” ที่สะท้อนการนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้เพื่อฟื้นฟูพื้นที่และคุณภาพชีวิตประชาชนหลังเกิดภัยพิบัติใน 3 ประเด็น ดังนี้ “ฟื้นพื้นที่ : เปลี่ยนขยะ สร้างพื้นที่ใหม่หลังน้ำท่วม” โดย ผศ.ดร.เวชสวรรค์ หล้ากาศ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่, “ฟื้นความปลอดภัย : นาโนเทคโนโลยีเพื่อความปลอดภัยหลังภัยพิบัติ” โดย ศ.ดร.สนอง เอกสิทธิ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ “ฟื้นผืนดิน : พลิกฟื้นผืนดิน สู่สิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัย” โดย รศ.ดร.ดุสิต อธินุวัฒน์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
