6 ข้อเสนอหยุดวงจรการถล่มต่อเนื่องของเครนก่อสร้าง
เหตุการณ์เครนลอนเชอร์ถล่มต่อเนื่องกันถึง 4 ครั้งนับตั้งแต่การก่อสร้างทางยกระดับลาดกระบัง-อ่อนนุช เมื่อ ก.ค.66 การก่อสร้างถนนพระราม 2 เมื่อ พ.ย.67 การก่อสร้างรถไฟความเร็วสูงที่สีคิ้วและล่าสุดเกิดซ้ำอีกครั้งกับการก่อสร้างถนนพระราม 2 เมื่อวันที่ 14-15 ม.ค. 69 ที่ผ่านมา อีกทั้งเหตุตึกถล่มจากแผ่นดินไหวและหลุมยุบจากการก่อสร้างรถไฟฟ้าใต้ดินในปี 2568 เหตุการณ์ถล่มระหว่างการก่อสร้างที่เกิดขึ้นต่อเนื่องเหล่านี้ สะท้อนให้เห็นว่าไทยกำลังประสบปัญหามาตรฐานการก่อสร้างโครงสร้างในพื้นที่สาธารณะอย่างรุนแรง
ศ.ดร.อมร พิมานมาศ นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทยและ อาจารย์ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ตั้งข้อสังเกตว่าเหตุการณ์ถล่มเหล่านี้ เกิดขึ้นกับโครงการก่อสร้างภาครัฐทั้งหมด และจำเป็นต้องรับการแก้ไขที่รากเหง้าของปัญหาอย่างเป็นระบบ โดยมีข้อเสนอ 6 ข้อ
1. หยุดการก่อสร้างภาครัฐที่ใช้เครนลอนเชอร์ในพื้นที่สาธารณะไว้ก่อน และทบทวนมาตรฐานการก่อสร้างทั้งหมด
2. ตั้งคณะกรรมการสอบสวนสาเหตุที่เป็นอิสระจากหน่วยงานเจ้าของโครงการ ผลการสอบสวนต้องเปิดเผยต่อสาธารณะ และเปิดโอกาสให้หน่วยงานวิชาชีพอื่น ที่ไม่ได้ร่วมเป็นกรรมการมีสิทธิ์ให้ความเห็นได้ เพื่อป้องกันการฮั้วกันในทางวิชาชีพในการปกปิดสาเหตุที่แท้จริง
3. ลงโทษผู้กระทำผิดอย่างจริงจังทั้งอาญาและแพ่ง และขึ้นบัญชีดำผู้รับจ้างที่กระทำผิดไม่ให้รับงานก่อสร้างในอนาคต
4. แก้ไขปัญหาการจ้างช่วง เนื่องจากผู้รับเหมารับที่ได้สัญญาก่อสร้างจากภาครัฐแล้ว บางครั้งไม่ได้ดำเนินการเอง แต่จ้างผู้รับจ้างช่วงที่ด้อยคุณภาพ ไม่ว่าเป็นการจ้างช่วงโดยมีสัญญาหรือไม่มีสัญญาก็ตาม และตัดหัวคิวไป โดยการทำงานจริงผู้รับจ้างช่วงไม่มีวิศวกร บุคลากร วัสดุ อุปกรณ์ หรือเครื่องจักรตามที่กำหนดในสัญญาหลัก เป็นเหตุให้หย่อนมาตรฐานด้านความปลอดภัย ดังนั้นรัฐต้องออกหลักเกณฑ์การจ้างช่วงให้ชัดเจนและมีมาตรฐาน
5. แก้ไขปัญหานอมินีทุนก่อสร้างต่างชาติ ในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมา เริ่มมีทุนก่อสร้างต่างชาติเข้ามา แต่ไม่มีสิทธิ์ประมูลงานภาครัฐ เนื่องจากยังไม่ได้ขึ้นทะเบียนผู้รับจ้าง จึงร่วมกับผู้รับจ้างไทยในการเข้าร่วมประมูลงานก่อสร้างภาครัฐ และตัดราคาเพื่อให้ได้งาน เมื่อได้งานแล้วผู้ที่ทำงานจริงกลับเป็นบริษัททุนต่างชาติโดยที่ผู้รับเหมาไทยได้เปอร์เซ็นต์ส่วนแบ่ง และเมื่อเป็นการรับงานราคาถูกก็ไม่รักษามาตรฐานความปลอดภัยได้
6. ออกกฎเกณฑ์การขึ้นทะเบียนเครื่องจักรเครนลอนเชอร์ เนื่องจากในปัจจุบันมีการนำเข้าเครนลอนเชอร์มือสองราคาถูกจากต่างประเทศ มาใช้ในงานก่อสร้างกันมาก เครนลอนเชอร์เหล่านี้บางครั้งมีการปรับแต่งขึ้นใหม่จากของเดิม ใช้เหล็กไม่ได้มาตรฐาน ไม่มีวิศวกรลงนาม แต่มีการใช้ในการก่อสร้างเนื่องจากขาดการควบคุมและการขึ้นทะเบียนจากภาครัฐ
ศ.ดร.อมร พิมานมาศ กล่าวต่อว่า รัฐฯ จำเป็นต้องเข้าใจและรู้ทันปัญหารากเหง้าที่ทำให้เกิดการถล่มทั้ง 6 ข้อและต้องเร่งดำเนินการออกมาตรการ หรือปรับปรุงกฎหมายและกฎเกณฑ์ต่างๆ เพื่อให้การก่อสร้างไทยมีมาตรฐานและขจัดความเสี่ยงจากการเกิดเครนลอนเชอร์ถล่มในอนาคต
